GENEL PSİKOPATOLOJİ

Psikolojik Test Nedir?
Test terimi psikoteknik bir değerlendirmeyi  ifade eder. Psikoteknik değerlendirme ise bireyin tepkilerinin, zihinsel becerilerinin, kişiliğinin, tutum ve eğilimlerinin, içtepilerinin incelenmesidir.
Testler uygulamalı psikolojinin en etkili araçlarıdır. Ancak unutulmaması gereken testlerin bireyi değerlendirme sürecinin sadece bir parçası olduğudur. Dahası bir testin değeri ne olursa olsun onu hiçbir zaman salt bir sonuç olarak değil de bir yararlılık olarak görmek  daha bilimsel olacaktır. Kişiliğin araştırılması sonsuz bir süreçtir ve dünyada hiçbir test bu süreci bütünüyle kavrayamaz. Psikolojik test, bireyi değerlendirme sürecinde başvuracağımız birçok araçtan sadece bir tanesidir. Bu alanda eğitim almış uzmanlar tarafından uygulanmalı, sonuçlar birey ile paylaşılarak tartışılmalıdır. Alınan sonuçlar tartışılmaz değildir.

Panik Atak
Genel nüfusta yaygınlığı % 1-2 olarak bilinen panik bozukluklarında, bireyde nöbet esnasında olum korkusuna eslik eden fizyolojik belirtiler görülür.
Nöbet esnasında, çarpıntı, el ve ayaklarda soğuma, ateş basması, göğüste sıkışma, bas dönmesi, bulantı, tansiyon yüksekliği, terleme gibi fizyolojik belirtilere ek olarak,
“vay eyvah öleceğim’, ‘kontrolümü yitiriyorum, çıldıracağım’  düşünceleri mevcuttur.
Bu gerçekte, kontrolü bütünüyle yitirme, çılgınca bir şey yapma veya bulunduğu yere düşüp bayılma korkusudur.
Panik atak tanısı almış  bireyler, bedenlerine karşı diğerlerine oranla- daha duyarlidirlar. Dikkatleri sürekli bedenleri üzerine yoğunlaştığından, pek çok insanini fark edemediği bedensel duyumlar dikkatlerini çeker ve bunları “felaket habercisi” olarak yorumlarlar.
Panik nöbetlerin nerede ve ne zaman başlayacağı genelde belirsizdir. Korkulan bir hayvan nöbeti başlatabileceği gibi, kalabalık bir ortamda nöbete neden olabilir.
Fakat hiç beklenmedik anlarda gelen nöbetler yinelendikçe, hastaya “ya yine nöbet gelirse”  korkusu yerleşir. Bu korkuların bilince yerleşmesi, hastalığa kalıcı bir nitelik kazandırabilir.
Panik Atakta Bilişsel-Davranışçı Model 
Bilişsel model, panik nöbetlerin oluşumunda, iki tip gerçekçi olmayan düşünce biçimini etkili bulmaktadır.
1-Olumsuz otomatik düşünceler
2-İşlevsel olmayan sayıltılar
Olumsuz otomatik düşünceler, bireylerin kaygılı olduğu belirli durumlarda var olan düşünceleridir.Bunların tespit edilmesi- birey bunlara alışık olduğu için güç olabilir..
Örneğin:   ‘ben aptal biriyim’, ‘hep basarîsiz oluyorum’   gibi bireyin kendisiyle ilgili ve herhangi bir durum icin- durumla ilgisi olmasa da- otomatik olarak geliştirdiği olumsuz düşüncelerdir.
Bu düşüncelerin olusumunda, bireyin gelisimi, aile egitimi ve kulturel faktorler onemlidir.
Islevsel olmayan sayiltilar ise bireyin kendisi ve yasantisi ile ilgili sahip oldugu genel inanc ve kurallardir.
Ornegin: ‘sevilen bir insan olmam icin isimde basarili olmaliyim’
“hayatta yalnizca siyah ve beyaz vardir.’,
“kontrol her zaman bende olmali’  gibi……
Unutulmamalidir ki, bu tip düşünce bicimleri ve inanclar, panik nobetleri baslatan bilissel alt yapidir.
Panik Atak konusunun cozumunde asagidaki turde yaklasimlarda bulunmak yararli olabilir :
      Hastaligin tedavisinde ilac ve psikoterapi beraberce kullanilir
      Hastaliginizla ilgili ayrintili bilgi sahibi olmaniz gerekir.
      Olumsuz otomatik düşüncelerinizi ve gercekci olmayan varsayimlarinizi  tespit ederek onlari irdeleyiniz.
      Savundugunuz ve inandiginiz tutumlarin mantikli ve gercekci olmasina dikkat ediniz.
UNUTMAYINIZ KI,
SIZ HAYATA NASIL BAKARSANIZ HAYAT TA SIZE AYNI SEKILDE BAKACAKTIR…

Panik Atakta Tedavisel Bir Yaklasim
Panik ataktan sikayetci olanlarin gergin ve stesli bir hayatlari vardir. Asagidaki oneriler ile kendi paniginizi kontrol etme becerisi kazanabilirsiniz.
      Ogrenilecek nefes egzersizleri ile panigin olusturabilecegi fiziksel rahatsizliklari azaltabilirsiniz.
      Panik yarattigina inandiginiz düsüncelerle yüzleserek bu düsüncelerin siddetini azaltmak elinizdedir. Mesela,        
      Panik olusturan düşünce
Siddeti Azaltilmis Düşünce
Ya bayilirsam
Daha once panik nedeniyle bayilmadim
Kontrolumu kaybedecegim
Kafam biraz karisir ama daha once kendimi hic kaybedim
Utanctan kizaracagim, insanlar bana aciyacak
Kizardigim icin aciyacaklarsa acisinlar izin veriyorum
      Panik yasayacaginiz kaygisiyla kacindiginiz durumlarla yüzleserek onlari listeleyebilirisiniz.Ve basarma sansiniz yüksek olan durumdan baslayarak kaygi yasadiginiz mekan veya olay ile ilgili alistirmalar yapabilirisiniz. Mesela, grup önünde konusma kayginiz mi var?
      Once tanidiginiz kisilerden olusan mini gruplara konusun..ve elestrileri alin, gerekiyorsa yanitlayin.
      Sonra bu mini gruplara tanimadiginiz kisileri alarak sayiyi cogaltin.
      Son olarak ta, hic tanimadigini kisilerden olusan mini gruba seslenin.
Her bir alistirma mevcut kayginizin azalmasina, azalmasa bile neden olustugunu anlamaniza yarayacaktir.
Unutmayin ki,  alistirma diger bir deyisle denemeler yaparak panik yasadigimiz ortamlarla  barisabiliriz

Depresyon
Cokkun ruh halidir. Belirtileri, mutsuzluk,karamsarlik, yogun sucluluk duygulari, asiri evham,gerginlik, dikkat toplayamam, sosyal ice donukluk,cinsel ilgi kaybi, unutkanlik,olaylarin olumsuzyonlerini abartma ve intihar düşünceleridir.
Belirtiler, hafif, orta ve siddetli olabilir.Belirtilerin siddeti kisiden kisiye degisir.Tedavi de anti depresanlar ile beraber, bilissel davranisci tedavi tekniklerini de iceren destekleyici terapi uygulanir.
Depresyon konusunun cozumunde asagidaki turde yaklasimlarda bulunmak yararli olabilir :
      Gunluk faaliyetlerinizi artiriniz. Baslarda zor gelecektir ancak yilmayiniz,kucuk denemeler yapiniz ve her gecen gun faaliyet sayinizi artiriniz.
      Faaliyetlerinizle ilgili kayit tutunuz.
      Nasil dusunursek oyle duygulaniriz.Dolayisiyla kendinizle ve cevrenizle ilgili olumsuz düşüncelerinizden siyrilmaniz gerekmektedir.
      “beceriksizim”, “cok mutsuzum”, “hayat cok anlamsiz” “hic bir seyden zevk almiyorum” gibi zedeleyici düşüncelerinizi en kisa zamanda burusturup atiniz.
      “olmaliyim” yapmaliyim” tarzi dusunmektense “olabilir”  ” olmayabilir” tarzi düşünce bicimini deneyebilirsiniz
      Tespit edebildiginiz her olumsuz düşüncenizi kaydedeniz. Ve bu olumsuz düşüncelerinizin karsisina  alternatif olumlu düşünceler gelistiriniz.
      Olumsuz Düşünce : Hic bir isi basaramiyorum…
      Olumlu Alternatif Ducunce : Bu isi basaramamis olmam, her zaman basarisiz oldugum anlamina gelmez,basardigim isler de var
      Basarisizliklarinizi abartmaktansa, basarilarinizla ovununuz. Hic bir basarim yok demeyiniz, muhakkak vardir. Ancakdepresif düşünce tarzi basarisizliklar  uzerine gelistiginden basarilarinizi bile kucumseyebilirsiniz. Bu tutumunuzdan bir an once vazgecmelisiniz.
Unutmayiniz, depresyonunuzun onemli nedenlerinden biride düşünce biciminizdir. Simdiye dek olagelen düşünce tarzinizi degistirmeye calisiniz gerekirse profesyonel yardim aliniz.

Obsesif Kompulsif Bozukluk
Obsesif kompulsif bozukluk /OKB, bireyin zihninden atamadigi, rahatsiz edici düşünceler(obsesyonlar) ve bunlara tepki olarak ortaya cikan davranislar (kompulsiyonlar) biciminde ozetlenebilir.
Genelde genc yasta baslar. Ancak agir yasam kosullari ve yogun stres durumlarinda da genclik yillarini takiben orta yaslarda goruldugu bulgulanmistir.
Sokaga cıkmadan once gazocağını kontrol eden birinin,bundan kurtulmak icin sokaga cıkmaması, tipik bir kacınma davranısıdır. Tedavı surecinde kompulsiyonlar ve kacınma davranısları bireyle beraber zorluk sırasına gore listelenir. Tedavinin ulasmak istedigi nokta, bireyin hastalıgını kontrol edebilmesini saglamaktır.
OKB konusunun cozumunde asagidaki turde yaklasimlarda bulunmak yararli olabilir :
      Kronik ve inatci bir rahatsizliktir. Genelde bireyler hastaliklarini kabul etmezler ve kompulsiyonlari ile yasarlar.
      Profesyonel bir yardima ihtiyac vardir.
      Terapotik iliski icerisinde, birey hastaligi ile ilgili olarak bilgilendirilmelidir.
      Bireyin kendini ifade etmesi, korku ve kaygilarini aciklamasi desteklenmeli ve birey bu konuda yureklendirilmelidir.
      Ilac tedavisi ile beraber psikoterapi de gereklidir.

Sosyal Fobi    
Toplum icinde kucuk duruma dusme, yanlis yapma ve utanc duyma kaygilari  na eslik eden, korkulan ortamlardan kacinma veya yogun sikinti ile bunlara katlanma  davranislari ile tanimlanir. Ergenlik doneminde baslar.Bireyde dusuk benlik algisi ve yogun elestirilme duygulari vardir. Genelde, yuz kizarmasi, el titremesi , bunalti gibi semptomlarla uzmana basvurulur.
Bir sosyal fobigin temel özellikleri sunlardir:
      Bireyde digerleri tarafindan incelenme ve yargilanma korkusu vardir.
      Kucuk dusme ve utanc duyma olasiligi olan durumlarda ( ORN. TOPLULUK ONUNDE KONUSMA gibi ) performansindan endise duyar
      Sonucta da bu tip ortamlardan kacarak sosyal ice cekilme yasar.
      Dogasinda var olan utangaclik  ve olumsuz değerlendirme kaygisi yardim alma davranisini da engeller.
OKB konusunun cozumunde asagidaki turde yaklasimlarda bulunmak yararli olabilir :
      Tedavide bireyin düşünce bicimleri ele alinir.Bu düşünceler incelenirken,”sayet ….. olursa, bu senin icin ne anlama gelir”,”…………. nun baska bir yorumu olabilir mi?” gibi sorular sorulabilir.
      Bireyin kendisini rahatsiz ve yetersiz hissedebilecegi sorular sorulmamali, mukemmelliyetci düşünce bicimi irdelenmelidir..
      Sizi korkutan, endiselendiren, heyecanlandiran durumlari listeleyiniz. Listelediginiz her bir durum icin, o durumla ilgili duygu ve düşüncelerinizi belirleyiniz.
      Mukemmeliyetci düşünce yapinizin, nedenlerini arastiriniz. “Her sey yolunda gitmezse ne olur?” sorusunu cevaplayiniz.
      Sizi sikintiya sokan ortamlardan kacinmak yerine, uzerine gidiniz. Unutmayin ki, sizi elestirdigini dusundugunuz insanlarin da korkulari, kaygilari vardir
      Gerektiginde, cok zorlandiginizi hissettiginizde bir uzmana basvurmaktan cekinmeyiniz.

Sizofreni    
Genc yasta baslayan bu hastalik, bireyi kisilerarsi iliskilerden ve gerceklerden uzaklastirarak kendine ozgu bir ice kapanim dunyasina yonelmesine, duygu ve düşüncelerinde de bozukluklara neden olur.
Hastaligin, biyokimyasal, yapisal,psikojenik  ve genetik nedenleri vardir..
Tipik bir baslangic olmamakla beraber, genelde cesitli saplantilar, metafizik ve dinsel ugraslar, korku ve de tekrarlayan davranis bicimleriyle baslayabilecegi  gibi, genel bir yorgunluk ve de psikosomatik sikayetlerle de baslayabilir..
Genelde her turlu stres hastaligin tetikleyicisidir.. Hasta da, cevreye olan ilgi azalmasi, ice kapanma, halisunasyonlar, zamanin anlamini yitirme, duygusal acidan aldirmazlik veya kuntluk olusur..
Dusunde bozukluk baslar.konusma ritmi degisebilir, bazen sözcuklerin anlamindan ziyade ahengine kendini kaptirarak kendine ozgu bir iletisim dili olusturur..(neologizm)
Hareket bozukluklari gorulur.Ornegin, garip el ve yuz haretketleri, kaliplasmis ve kalici davranislar, donakalim, saldirganlik gibi..
Hastaligin diger tipik belirtisi de ice kapanim yani otizm dir..Hasta, dis dunyayi yadsiyarak, kendine ozgu bir ic dunya olusturur ve zaman zaman bu dunyasina cekilir..
Tedavisinde nöroleptiklerin yanisira, eklektik yönelimli psikoterapi uygulanir..
Hastanin aile iliskilerine de onem verilerek aile ye de danismanlik yapilmali , ailenin destekleyici rolu azami sekilde onemsenmelidir.

Paranoid Bozukluk
Deringuvensizlik duygularina eslik eden, kuskular ve agir bir endise ile karakterizedir.
Paranoid düşüncenin temelinde yansitma,  (yani bireyin kendisinde begenmedigi kabul etmedii duygu ve dusnceleri digerlerine yansitmasi, onlarda varmis gibi algilasi
Durumu) ve de inkar mekanizmalari yogundur.Hasta,  kendisini yoneten ve gozleyen bir gucun etkisi altindadir..ve  bu gucu itham edici bir ses veya halisunasyon biciminde de algilayabilir..
“Beni oldurmek istiyorlar, bana karsi komplo kuracaklar, beni onlar yonetiyor.”…gibisinden düşünce  yanilsamalari vardir…zamanla bu korkularinia somut bir anlam yukleyerek..(” evet anladim beni neden oldurmek istediklerini”  gibisinden ). Kendine karsi sahte bir dusman topluluk yaratir..ve tum enerjisini bu toplulukla ugrasmak icin harcar..
Tedaviye en direncli hastaliklardandir.. hasta olduklarini kabul etmedikleri gibi cevreyi dusman olarak algiladiklarindan hic bir oneriye de sicak bakmazlar.
Nöroleptiklerin yansira psikoterapi de uygulanir.
Akut ve saldirgan nobet icinde olan hastanin hastaneye yatirilmasi gerekebilir.
Psikoterapotik ilþikide, hastanin guven duymasi saglanmali, hastaya karsi durust ve acik olunmalidir.
Zorla ve aldatilarak  tedaviye goturulen hastalarda, var olan ofke ve dusmanlik duygulari pekisir…Bu yuzden cok zor olsa da hastanin ikna edilerek tedaviye yonlendirilmesi gerekmektedir…

Manik Depresif Psikoz
Baska bir zihinsel  ve fiziksel bozukuluk olmaksizin,manik veya depresif sendromu bunyesinde barindiran bir hastaliktir..
Birbirini takip eden donemler de birey manik ve depresif olmak uzere iki duygu durumu yasar..Hasta nobetler arasinda normalidir.
Manik donemde birey de duygusal taskinlik, saldirganlik. Ofke nobetleri, asiri para harcama, yerinde duramama,neselilik, durmaksizin konusma, asiri jest ve mimikler, sosyal iliskilerde de artis,tanimadigi insanlarla konusma gibi davranis ve duygu durumlari olusur..
Depresif donemde ise manik donemin aksine, ice kapanma, yalniz kalma istegi, yorgunluk, uyuklama,veya uykusuzluk, ve buna benzer depresif  ozellikler baskindir..
Manik depresif  bireyin birbirini takip edebilen bu donemlerin ne zaman gelecegini kestirmesi guctur..Nobetler tedavi edilmeseler  de kendiliklerinden  iyi olurlar..ancak birey bu nobetlerde oldukca yorulur ve normal yasam biciminde sıkıntılar yasar..
Manik donemde ve manik belirtilerin yatistirilmasinda lityum tuzlari onemli bir yer tutar..Dolayisiyla manik hasta bakimi zor degilse lityum tedavisine alinabilir.
Lityuma baslamadan once kan sayimi tiroid durumu gibi testlerin yapilmasi gereklidir..
Bu hastaligin psikoterapotik tedavisinde ise  hastanin kendi ailesi ileolan iliskilerinin tartisilmasi, onemlidir..cocukluk yillarindaki takintilari irdelenebilir..
Hastalarin gecmiste zevk aldiklari etkinliklere yonlendirilmesi, cesaretlendirilmesi,ve desteklenmesi de gereklidir…

Hastaliklarimizin Zihinsel Nedenleri
Yasantimiza baktigimizda, inandigimiz cogu seyin baskalarinin fikirleri ve deger yargilari oldugunu görürüz.Cocukken bize ögretilenler, egitim süresince bize ögretilenler, is hayatinda bize ögretilenler gibi.
Örnegin, cocukken bize dünyanin kötü bir yer oldugu ögretilmisse, o zaman bu inanca uyan her seyi dogru olarak kabul etme egilimi icinde oluruz.Mesela, “yabancilara güvenme”, “insanlar seni kandirirlar” v.b.Sayet dünyanin güzel, zevkli ve eglenceli bir yer ldugu ögretilmisse de o zaman farkli seylere inaniriz.Mesela, “insanlar benim dostlarimdir”, “sevgi her yerdedir”  gibi.
Inanclarinizi sorguladiginizda, cogunlugun yasam deneyimlerinizden cok, baskalarinin düsünceleri dogrultusunda olustugunu görürsünüz.
Kendinizi konusurken dinleyin.Eger bir seyi 3 kez soyluyorsaniz onu not edin.Bu sizin düşünce kalibinizdir.genelde sizi mutsuzluga ve de olumsuz duygulanmaya yoneltir., unutmayalim ki düsüncelerimiz mutlaka bize geri donecektir.
Louise HAY” e göre, bedende en cok rahatsizliga neden olan düsünce kaliplari,
Elestirme, kizginlik, gücenme ve sucluluktur.Mesaji da gayet acik: sevgi , huzur, sevinc ve kendini onaylama duygulari üzerine odaklanarak tüm olumsuz düsünceleri bir kenara atin!
Hay’ e göre bazi hastaliklarimizin zihinsel nedenleri söyle:
 Hastalik
Olasi Neden
Onerilen Yeni Düşünce
Astim
Kendini engellenmis ve bogulmus hissetme
Hayatimin sorumlulugunu aliyorum ve ozgur olmayi seciyorum.
Yuksek Tansiyon
Kronik ve cozulememis duygusal sorun
Gecmisi nese ile geride biraliyorum.
Boyun Tutulmasi
Inatci kisilik yapisi
Baska bakis acilarinida gormek, güvenli ve yararli bir sey.
Migren ve Basagrisi
Kendini degersiz hissetme, bastirilmis ofke, cinsel sorunlar
Kendimi hayatin aksiina birakiyorum, hayat benim icin var.
Kanser
Derin bir bicimde yaralanma, kronik kizginlik ve uzuntu, nefretleri tasima
Tum gecmisi sevgiyle bagisliyor ve serbest birakiyorum.
SAYET MUTLU BIR HAYAT ISTIYORSAK O ZAMAN NESELI VE KEYIFLI DUSUNMELIYIZ
ZIHINSEL VE SOZEL OLARAK YAYDIGIMIZ HER SEY AYNI BICIMDE BIZE GERI DONECEKTIR

Distimi
Diger bir degisle kronik depresyon. Bazi arastirmacilar tüm depresyonlari biyolojik kökenli oldugunu ve beyindeki kimyasal maddelerin yetersizligine bagli oldugunu öne sürerlerken; bazilari da, düsünce sistemindeki psikolojik dengesizlige dikkat çekmekteler.
APA (American Psychological Association) ya göre, distimi söyle tanimlaniyor;
Son iki senedir depresif ruh halinde olmak ve bunun yani sira asagidakilerin en az ikisinden yakinmak:
      Istah azalmasi veya asiri yemek
      Sürekli yorgunluk durumu
      Düsük benlik algisi
      Uyku bozukluklari
      Yogun ümitsizlik uyusu
      Yogunlasamama, kararsizlik
Distimik birey, genelde “hep böyle” hissettigini söyler.  Siddetli semptomlar yoktur, dolayisiyla bu hastalik sinsi bir sekilde degiserek, distimik ruh durumu yasam bicimi haline dönüsür.
Bununla mücadele etmek için, geçmisten günümüze tasidiginiz kirginliklar ve kuskunluklerle barismali, geçmiste olanlari affetmelisiniz.  Böylece enerjinizi öfke balonuna yönlendimeyip daha mutlu yasam balonuna yönlendirebilirsiniz.
Mutsuzlugunuz ve sürekli yakinmalarinizla ilgi cekebilirsiniz ancak sonunda çevrenizdekiler sizden bikacaklardir.  Unutmayin gördügünüz ilgi belki de yakinma davranisinizi kalici kilmaktadir.  Kimse sizin hayatinizi iyilestirmeyecektir.  Olumsuz düsünme aliskanliginiza son vererek kipirdanmalisin. Hiçbir sey yapmayarak sürekli yakinmaktansa “daha iyi olmak için ne yapabilirim” sorusuna cevap verin, alternatif üretin ve uygulayin. 

Pedofili 
Pedofilinin klinik tanimi söyledir:Eriskin bir kimsenin ayni ya da karsi cinsiyetteki cocuklari cinsel acidan cekici bulmasi ve onlara cinsel egilim duymasidir.
Bir davranisin pedofil olarak tanimlanabilmesi icin cinsel icerikli olmasi gerekir.Pedofilik egilimler  yetiskin bireyi cocuklara karsi cinsel suc islemeye yol acabilecegi gibi sadece bir ilgi olarak ta kalabilirler.
Pedofilin seks objesi cocuktur.Genelde erkekler arasinda yaygin olmakla beraber kadin pedofil vakalari da vardir.Bu egilime sahip yetiskinler birincil olarak cocuklara karsi cinsel ve duygusal egilim icindedirler. Cocuklara karsi oksama, kucaklama, koklama, dokunma veya öpme gibi davranislar gösterirler.
PEDOFILI HASTASININ, suclu mu yoksa hasta mi oldugu konusu tartisilmaktadir.Pedofilin tedavisinde, psikoanalitik ve davranisci teknikler  [orgazmik tekrar kosullama-kapali duyarlastirma)  kullanilmaktadir.
Orgazmik tekrar kosullama ile pedofilin cinsel ilgisinin kendisine  uygun olan objelere(yetiskin kadinlara) yöneltilmesi ve dürtülerinin istenildik bicimde sekiilenmesine calisilir..bu asamada istendik yönelimler olusturuldugunda, pedofilin davranisinin degistirilmesi asamasina yani kapali duyarlastirma sürecine gecilir.Kapali duyarlastirma da, pedofilin kücük kizlara cinsel uyarilma gosterdigi durumlarda bir itici uyaranla karsi karsiya birakilir.Zamanla bu itici uyarici  pedofil egilimin gerilemesine yol acabilir..